İnsan Kaynakları Bloguİhracat Satış Uzmanı ve Müdürü Bulamıyorum: Doğru İşe Alım Danışmanlığı Nasıl Seçilir?

19 Kasım 20265 dakika okuma

İhracat satış uzmanı ya da müdürü ararken yabancı dil bilgisi tek başına yetmez. Adayın hedef pazarları tanıması, ürün ve sektör deneyimi, müşteri ilişkisi kurma ve fırsatı satışa dönüştürme becerisi birlikte değerlendirilir. İlk adım, şirketin mevcut müşteriyi mi yönetecek, yoksa yeni pazar mı açacak birini aradığını netleştirmektir.

Bu soru, aranan profili baştan sona değiştirir. Mevcut müşterileri ve siparişleri yönetecek bir çalışanla yeni pazarlar açacak, distribütör geliştirecek ve satış hacmini büyütecek bir profesyonel aynı kişi değildir; aynı ücret bandında da durmaz.

İhracat satış pozisyonunun kapsamı nasıl belirlenir?

Önce rolün hangi işleri kapsayacağını, sonra hangi pazarlara ve hangi müşterilere satış yapılacağını yazarak. İhracat satış rolleri teklif hazırlama, fiyat görüşmesi, müşteri ziyareti, fuar katılımı, distribütör yönetimi, sipariş takibi, lojistik koordinasyonu ve ödeme takibini kapsayabilir. Bunların hepsini tek kişiden beklemek pozisyonu gereğinden fazla genişletir. Öncelikli görevleri, karar yetkisini ve ölçülecek hedefleri belirleyin.

Hedef ülkeler ve müşteri türleri de aday profilini şekillendirir. Avrupa pazarında müşteri geliştiren bir adayla Afrika ya da Asya pazarlarında çalışan bir adayın dili, kültürel deneyimi ve ticari temasları farklı olabilir. Ürün grubu ve satış döngüsü de belirleyicidir: endüstriyel ürün, gıda, kozmetik ya da tüketim ürünü satış deneyimleri her zaman birbirinin yerine geçmez.

İhracat satış uzmanı ile ihracat satış müdürü arasındaki fark ne?

Uzman satışın operasyonunu, müdür satışın yönünü yönetir. Uzman pozisyonlarında müşteri takibi, teklif ve sipariş yönetimi öne çıkar. Müdür pozisyonlarında ise pazar geliştirme, satış stratejisi, ekip yönetimi, bütçe ve ticari hedefler belirleyicidir.

Bir ihracat satış müdürü mevcut müşterileri büyütmekten, yeni distribütör bulmaktan, pazara giriş stratejisi geliştirmekten, satış ekibini yönetmekten ya da ihracat organizasyonunu sıfırdan kurmaktan sorumlu olabilir. Yeni pazara açılmak isteyen şirkette iş geliştirme ve müşteri kazanımı, mevcut portföyü büyütmek isteyen şirkette ise müşteri ve distribütör yönetimi ağır basar.

Adayın gerçek satış deneyimi nasıl ölçülür?

Özgeçmişteki unvanla değil, somut sorularla. Adayın hangi yabancı dili bildiği kadar bu dili hangi pazarlarda ve hangi ticari ilişkilerde kullandığı da önemlidir.

Aday hangi ürünleri, hangi ülkelere ve hangi müşteri türlerine sattı? Yeni müşteri kazanımında tam olarak ne yaptı? Satış sürecine kişisel katkısı neydi? Yönettiği teklif, sipariş ve müşteri portföyünün büyüklüğü neydi?

İhracat satış müdürü adaylarında geçmiş başarıları ayrıntılı inceleyin:

  • Hangi pazarlarda ve ürün gruplarında çalıştı?
  • Yeni müşteri kazanımı nasıl gerçekleşti?
  • Yönettiği satış hacmi ve müşteri yapısı nasıldı?
  • Fiyatlandırma, teklif ve müzakere süreçlerinde ne ölçüde sorumluluk aldı?
  • Distribütör ve bayi ağı kurdu mu?
  • Ekibini nasıl yönetti, performansı nasıl takip etti?

Yönettiği bölgeler, müşteri türleri, ürün grupları, satış kanalları ve hedeflere katkısı birlikte okunmalıdır. Aynı sektörden aday bulmak her zaman şart değildir; ürün ve pazar benzerliği önemlidir, ama yakın bir sektörde kazanılmış deneyim de ihtiyaca göre değerlendirilebilir. Cevapları adaylar arasında karşılaştırabilmek için her birine aynı soruları sorun ve somut bir olay anlatmalarını isteyin.

İhracat satış uzmanı ve müdürü bulmak neden zorlaştı?

Çünkü aranan özellikler aynı kişide nadiren birleşir: sektör deneyimi, yabancı dil, ürün bilgisi ve doğru pazarda kazanılmış tecrübe. Üstelik başarılı satış profesyonellerinin önemli bir kısmı iş aramaz; mevcut şirketinde sonuç üretmeye devam eder.

Bu yüzden yalnızca ilana gelen başvurularla ilerlemek çoğu zaman yeterli sonuç vermez. Hedef şirketlerde çalışan, doğru pazarlarda deneyim kazanmış adaylara doğrudan ulaşmak gerekir. Buna doğrudan aday araştırması, yaygın adıyla headhunting denir. İlana neden doğru adayın gelmediğini İlan verdim, doğru aday gelmiyor yazımızda ayrıca anlattık.

İşe alım danışmanlığı süreci pozisyon profilinin netleştirilmesiyle başlar. Ardından hedef şirketler ve aday havuzu belirlenir, adaylara ulaşılır, deneyimleri ve değişim motivasyonları değerlendirilir. Sektör deneyimi, dil ve pazar bilgisi birlikte arandığında doğrudan araştırma, ilan başvurularını tamamlar.

İşe alım danışmanlığı şirketi seçerken nelere dikkat edilmeli?

Marka bilinirliğine ya da şirketin büyüklüğüne değil, sizin pozisyonunuza ne getireceğine bakın. Danışmanlık şirketinin benzer sektör ve pozisyon deneyimini, hedef aday havuzuna nasıl ulaşacağını, adayları hangi ölçütlerle değerlendireceğini ve süreç boyunca sizi nasıl bilgilendireceğini öğrenin. Rol üst düzey ya da gizliyse doğrudan aday araştırması gündeme gelir. Kaç aday göreceğiniz, değerlendirme adımları ve karar takvimi baştan netleşmelidir.

Global ölçekte destek arayan şirketler uluslararası danışmanlık şirketlerini değerlendirebilir. Daha hızlı iletişim, yerel pazara hâkimiyet, danışmana doğrudan erişim ve fiyat ile performans dengesi arayan şirketler için ise yerel işe alım danışmanlık şirketleri önemli avantajlar sunar.

Özellikle şu dört özelliği birlikte sunan yerel bir danışmanlık şirketi güçlü bir alternatiftir:

  • Başarı bedeli modeli: ücretin yalnızca aday işe başladığında ödenmesi
  • Uzun değişim garantisi: aday kısa sürede ayrılırsa pozisyonun ek ücretsiz yeniden kapatılması
  • Kapsamlı aday değerlendirmesi (assessment): mülakatın yanında ölçüm araçlarının kullanılması
  • Her aday için yazılı danışman raporu

Bu noktada Yönetici İnsan Danışmanlık Hizmetleri ve ADAMS HR Partner'ı öneriyoruz. Türkiye'de ve uluslararası alanda yaklaşık 600 firmanın işe alım süreçlerini yöneten Yönetici İnsan; yerel yetenek piyasasına erişimi, danışmanla doğrudan iletişimi, kısa sürede kısa liste oluşturması ve başarıya dayalı çalışma modeliyle şirketlere farklı bir işe alım deneyimi sunar.

Burada önemli olan en büyük danışmanlık şirketiyle değil, ihtiyacınızı en doğru karşılayacak şirketle çalışmaktır.

Önerimiz

İhracat satış pozisyonunu açmadan önce şu dört adımı tamamlayın:

  1. Pozisyonun yeni pazar mı açacağını, yoksa mevcut müşteriyi mi büyüteceğini tek cümleyle yazın; uzman mı müdür mü aradığınız buradan çıkar.
  2. Hedef ülkeleri ve bu ülkelerde gereken dili listeleyin; İngilizceyi varsayılan kabul etmeyin.
  3. Mülakatta her adaya aynı somut soruları sorun: hangi ürünü, hangi ülkeye, hangi müşteriye sattı ve yeni müşteriyi nasıl kazandı.
  4. Ücret bandını aradığınız profilin piyasadaki karşılığıyla kontrol edin. Yeni pazar açacak bir müdürün beklentisi, mevcut müşteriyi yöneten bir uzmanınkinden belirgin biçimde yüksektir. Bu konuyu Adayın maaşını kim belirler? yazısında ayrıntılı anlattık.

Bizim çalışma modelimiz şöyle: ön ödeme yok, ücret yalnızca aday işe başladığında ödenir ve beyaz yaka pozisyonlarda adayın bir aylık brüt maaşı kadardır. Altı aya kadar koşulsuz değişim garantisi veriyoruz; ilk kısa listeyi ortalama 14 gün içinde, her aday için yazılı danışman raporuyla sunuyoruz. Modelin ayrıntıları işe alım danışmanlığı ücretleri yazımızda, değerlendirme araçlarımız Assessment Center sayfasında.

İhracat satış pozisyonlarınız için Yönetici İnsan ile iletişime geçin

İhracat satış uzmanı, ihracat satış müdürü ya da uluslararası satış ekibiniz için yetenek arıyorsanız pozisyonunuzu paylaşın.

Yalnızca iş ilanlarını değil, yetenek piyasasını da takip ediyoruz. İhtiyacınıza uygun adayları araştırıyor, değerlendiriyor ve karar sürecinize nitelikli adaylarla katkı veriyoruz.

Doğru yetenek, doğru eşleşme, sürdürülebilir başarı.

Sıkça Sorulanlar

Kısa cevaplar

İhracat satış uzmanında hangi yabancı dil aranmalı?

Dil seçimi şirketin mevcut ve hedef pazarlarına göre yapılmalıdır. İngilizce birçok pazarda temel dil olsa da her arayış için tek başına yeterli olmayabilir. Adayın dili hangi ülkelerde ve hangi müşterilerle, ne düzeyde ticari görüşmede kullandığı da ayrıca sorulmalıdır.

İhracat satış uzmanı işe alımında danışmanlık nasıl katkı sağlar?

Danışmanlık, hedef pazar ve sektör deneyimine uygun aday havuzuna erişimi ve ön değerlendirmeyi üstlenir. Başarılı ihracat satışçılarının çoğu iş aramadığı için danışman hedef şirketlerdeki adaylara doğrudan ulaşır, deneyimlerini ve değişim motivasyonlarını ölçer ve kısa listeyi raporla sunar.

İhracat satış müdürü adayının portföyü nasıl değerlendirilir?

Yönettiği bölgeler, müşteri türleri, ürün grupları, satış kanalları ve hedeflere katkısı birlikte incelenir. Yeni müşteriyi nasıl kazandığı, distribütör ağı kurup kurmadığı ve fiyat ile müzakere süreçlerinde ne kadar sorumluluk aldığı somut örneklerle sorulmalıdır.

İhracat satışında aynı sektörden aday bulmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir. Ürün ve pazar benzerliği önemlidir; ama yakın bir sektörde, benzer müşteri yapısı ve satış döngüsüyle kazanılmış deneyim de işin ihtiyacına göre değerlendirilebilir. Aranan sektörde aday havuzu darsa yakın sektörleri aramaya dahil etmek süreci hızlandırır.